Αγριά
Λίγα
λόγια για την ιστορία της
Η Αγριά βρίσκεται στις πλαγιές του Πηλίου, κοντά
στο πολεοδομικό συγκρότημα του Βόλου, με το οποίο συνδέεται. Είναι μια
παραθαλάσσια κοινότητα που δημιουργήθηκε σχετικά πρόσφατα.
Οι πρώτες λιγοστές πληροφορίες για την Αγριά
εμφανίζονται στο βιβλίο «Μερική Γεωγραφία»
του Μηλιώτη λογίου Αργύρη Φιλιππίδη, το οποίο γράφτηκε το 1815. Εκεί γίνεται
λόγος για τους Δρακιώτες που έχουν μία «σκάλα» όπου «μπαρκάρουν εις την θάλασσα
… η οποία καλείται Αγριά». Από τα
μέσα, λοιπόν, του 19ου αι. γίνεται γνωστή στο Πανελλήνιο ως εμπορική «σκάλα»
συγκέντρωσης, επεξεργασίας και εμπορίας της βρώσιμης κυρίως ελιάς του Πηλίου.
Πρώτος οικιστής της Αγριάς θεωρείται ο
Μακρινιτσιώτης γερο-Χατζηρρήγας, ένας από τους πιο δραστήριους πηλιορείτες Φιλικούς
και στενός συνεργάτης του Ανθίμου Γαζή, ο οποίος διατηρούσε χάνι για τους
αγωγιάτες, που μεταφέρανε τα προϊόντα τους. Κατοικείται οριστικά στο τέλος του
αιώνα από Δρακιώτες και Αγιολαυρεντίτες, οι οποίοι έχτισαν στην αρχή μικρά
καλύβια μέσα σε ελαιώνες, που τα χρησιμοποιούσαν μόνο το χειμώνα, γιατί από την
Άνοιξη και μετά οι ίδιοι μετοικούσαν στις κύριες εστίες τους λόγω του πλήθους
των κουνουπιών και της μεταδιδόμενης από
αυτά ελονοσίας.
Η Αγριά έγινε κοινότητα το 1911-1912, αφού
συγκέντρωνε τον απαιτούμενο πληθυσμό, οικονομικά έσοδα, εκκλησία και σχολεία.
Τότε εξελέγη και το πρώτο κοινοτικό συμβούλιο.
Η κοινότητα αυτή εξελίχθηκε στα κατοπινά
χρόνια, και ιδιαίτερα μέχρι και το 1960, ως το μεγαλύτερο εξαγωγικό κέντρο της
βρώσιμης ελιάς στη χώρα μας. Αυτή ήταν και η πιο δημιουργική περίοδος της
περιοχής δεδομένου ότι φιλοξενούσε μεγάλες ελαιοεξαγωγικές επιχειρήσεις με
σημαντικές εγκαταστάσεις. Ίσως ήταν το πρώτο χωριό στην ελληνική επικράτεια με
τόσο μεγάλη εμπορική κίνηση. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι το 1955
διέθετε Τελωνείο για τα εξαγόμενα και εισαγόμενα αγαθά. Αυτή, όμως, ήταν η
μοιραία χρονιά για ολόκληρη την περιοχή, αφού ισχυροί καταστροφικοί σεισμοί
έπληξαν το νομό, πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα τεράστιες καταστροφές. Όλα σχεδόν τα κτίρια
μετατράπηκαν σε ερείπια και οι κάτοικοι του ευημερούντος μέχρι τότε χωριού
βυθίστηκαν στη δυστυχία και στα δεινά των σεισμοπλήκτων.
Πρέπει ακόμη να αναφέρουμε ότι από το 1922
μέχρι το 1940 πραγματοποιήθηκε το μεγάλο έργο της κατασκευής στραγγιστικών έργων
και υπονόμων, καθώς και η επιχωμάτωση της περιοχής γύρω από το σημερινό
Σιδηροδρομικό Σταθμό, που ήταν βαλτώδης, γεμάτη από λιμνάζοντα νερά και πολλά
κουνούπια, που όπως προαναφέρθηκε μετέδιδαν πολλές μολυσματικές και θανατηφόρες
ασθένειες όπως ελονοσία και δάγκειο πυρετό.
Ετυμολογία του ονόματος της Αγριάς
Πολλές είναι οι εικασίες σχετικά με την
προέλευση του ονόματος της κοινότητας. Μια αρκετά πιθανή είναι ότι προέρχεται
από το ουσιαστικό αγρά του ρήματος αγρεύω (=ψαρεύω, πιάνω) και του δημοτικού
παραγώγου Αγρειά (=ψάρεμα), που συν τω χρόνω στην καθημερινή γραφή έγινε Αγριά. Η πιο ελκυστική και πειστική,
όμως, διατυπώθηκε από τον Λεχωνίτη λόγιο και αγωνιστή Πάτροκλο Παλαμηδά, που
υποστήριξε ότι εδώ υπήρχε, στην προχριστιανική αρχαιότητα , ναός αφιερωμένος
στην Αγραία Άρτεμη, που είχε αυτό το επίθετο, γιατί μπορούσε «παν το άγριον και ανήμερον καταστέλλειν»,
όπως ερμήνευαν οι παλιοί λεξικογράφοι. Τον τελικό λόγο, ωστόσο, για την ύπαρξη
τέτοιου ιερού τον έχει η αρχαιολογία…
Παραδόσεις
Λέγεται ότι ο συνοικισμός της Αγριάς υπήρχε
προτού δημιουργηθεί η νέα πόλη του Βόλου και ήταν ένα μικρό αλλά σημαντικό
λιμάνι την εποχή της Τουρκοκρατίας.
Υπάρχει ακόμη η παράδοση ότι πριν από 200
και πλέον χρόνια το ιστιοφόρο που μετέφερε από την Κωνσταντινούπολη τα άγια
λείψανα του μάρτυρα Αγίου Αποστόλου του Νέου ήρθε στο λιμάνι της Αγριάς και τα
παρέδωσε στους κατοίκους του Αγίου Λαυρεντίου, από όπου καταγόταν ο Άγιος.
Στη
σημερινή εποχή
Η δημοτική ενότητα (πρώην δήμος) Αγριάς
καταλαμβάνει σήμερα έκταση 25,2 τ.χλμ. και έχει συνολικό πληθυσμό 6.112
κατοίκους. Ο πρώην δήμος λειτούργησε από το 1999 έως το 2010 με έδρα την Αγριά.
Περιλαμβάνει τις παρακάτω δημοτικές κοινότητες και οικισμούς:
Κοινότητα Αγριάς — η Αγριά [ 5.229 κάτοικοι ]
Κοινότητα Δρακείας [ 883 κάτοικοι]
·
η
Δράκεια [ 575 ] – μαρτυρικό χωριό (http://anolehonia.blogspot.gr/2012/12/blog-post_14.html)
·
η
Ανεμούτσα [ 31 ]
·
τα
Χάνια [277]
